Tır Ölçüleri: Tır Kaç Palet Alır?

Kısa cevap: Standart bir tenteli tır dorsesi yaklaşık 13,6 metre uzunluk, 2,45–2,48 metre iç genişlik ve 2,65–2,70 metre iç yüksekliğe sahiptir; hacmi yaklaşık 85–90 m³'tür. Bu dorseye 33 adet euro palet (120×80 cm) veya 26 adet endüstriyel palet (120×100 cm) sığar. Uluslararası taşımada net yük kapasitesi aracın boş ağırlığına göre değişmekle birlikte genellikle 24 ton civarındadır. Mega dorseler yaklaşık 3 metre iç yükseklikle daha fazla hacim sunar.

Tır ölçülerini bilmek neden önemli?

Bir yükü planlarken ilk sorulan soru “Bu yük bir tıra sığar mı?” sorusudur. Tır ölçülerini ve kapasitesini bilmek; doğru araç tipini seçmenize, komple tır mı parsiyel mi göndereceğinize karar vermenize ve teklif aşamasında doğru fiyat almanıza yardımcı olur. Ölçüler yanlış hesaplandığında yükleme günü yük araca sığmayabilir, ikinci bir araç gerekebilir ya da araçta boş alan kalarak gereksiz maliyet oluşabilir.

Bu rehberde uluslararası taşımacılıkta en sık kullanılan dorse tiplerinin ölçülerini, palet kapasitelerini ve ağırlık sınırlarını açıklıyoruz. Verilen ölçüler yaklaşık değerlerdir; üreticiye ve modele göre birkaç santimetrelik farklar olabilir.

Dorse tiplerine göre ölçüler

Dorse tipi	İç uzunluk	İç genişlik	İç yükseklik	Hacim (yaklaşık)
Standart tenteli	13,6 m	2,45–2,48 m	2,65–2,70 m	85–90 m³
Mega tenteli	13,6 m	2,45–2,48 m	yaklaşık 3,0 m	yaklaşık 100 m³
Frigorifik (frigo)	13,3–13,4 m	2,45–2,46 m	2,55–2,65 m	yaklaşık 85 m³
Kamyon + römork (jumbo)	7,7 m + 7,7 m	2,45 m	2,8–3,0 m	yaklaşık 110–120 m³
40' high cube konteyner	12,0 m	2,35 m	2,69 m	yaklaşık 76 m³

Tenteli dorselerde yükleme arkadan, yandan ve üstten yapılabilir; bu esneklik, forkliftle yandan yükleme gerektiren ürünlerde avantaj sağlar. Frigorifik dorselerde ise yalıtım duvarları nedeniyle iç ölçüler biraz daha küçüktür ve yükleme yalnızca arkadan yapılır.

Bir tır kaç palet alır?

Palet kapasitesi, paletin ölçüsüne ve dorse içine nasıl yerleştirildiğine bağlıdır. 13,6 metrelik standart bir dorsede:

Palet tipi	Ölçü	Tek kat kapasite	Yerleşim
Euro palet	120×80 cm	33 palet	Enine 3'lü sıra (3×80 cm = 2,40 m), 11 sıra
Endüstriyel palet	120×100 cm	26 palet	Enine 2'li sıra (2×120 cm = 2,40 m), 13 sıra
Yarım euro palet	80×60 cm	yaklaşık 66 palet	Yerleşime göre değişir
Amerikan palet	120×120 cm	22 palet	Enine 2'li sıra, 11 sıra

Paletler üst üste konulabiliyorsa ve toplam yükseklik dorse iç yüksekliğini aşmıyorsa kapasite iki katına çıkabilir; ancak bu durumda ağırlık sınırı belirleyici hale gelir. Örneğin 120 cm yüksekliğindeki hafif paletler standart dorsede iki kat yüklenebilir; mega dorselerde ise daha yüksek paletler iki kat yerleştirilebilir.

Tır kaç ton yük taşır?

Avrupa'da ve Türkiye'de beş veya altı akslı bir çekici-dorse kombinasyonunun azami toplam ağırlığı genellikle 40 tondur. Aracın kendi ağırlığı (çekici ve dorse) çıkarıldığında, standart tenteli bir tırın net yük kapasitesi genellikle 24–25 ton civarındadır. Frigorifik araçlarda soğutma ünitesi ve yalıtım nedeniyle boş ağırlık daha fazladır; net kapasite biraz düşer. Bazı ülkelerde ve özel izinlerle farklı ağırlık sınırları uygulanabilir.

Ağırlık yalnızca toplam olarak değil, akslara dağılım olarak da önemlidir. Ağır yükler dorsenin bir bölümünde toplandığında aks yükü sınırı aşılabilir; bu da hem güvenlik riski hem de yol denetimlerinde ceza sebebidir. Ağır ve yoğun yüklerde (ör. seramik, doğal taş, metal) araç, hacimden çok önce ağırlık sınırına ulaşır.

Hacim mi, ağırlık mı? Hangisi önce dolar?

Bir yükün tıra sığıp sığmadığını anlamak için hem hacmi hem de ağırlığı birlikte değerlendirmek gerekir. Genel bir fikir vermesi için şu örneklere bakabilirsiniz:

Tekstil ve hazır giyim: Hafif ama hacimlidir; araç genellikle ağırlık sınırına ulaşmadan dolar.
Mobilya: Çok hacimlidir ve çoğu zaman istiflenemez; mega dorse avantaj sağlayabilir.
Seramik, doğal taş, cam: Çok ağırdır; araç yarı boşken ağırlık sınırına ulaşabilir.
İçecek ve sıvı ürünler: Ağırdır; palet sayısı ağırlığa göre sınırlanır.
Makine ve ekipman: Ağırlık merkezi ve aks dağılımı özel planlama gerektirir.

Yükünüzün ağırlık ve hacim bilgisini paylaştığınızda, hangi araç tipinin uygun olduğunu ve kaç araç gerektiğini birlikte hesaplıyoruz.

Yükleme planı nasıl yapılır?

Yükü listeleyin: Palet veya koli adedi, her birinin ölçüsü, yüksekliği ve ağırlığı.
İstiflenebilirliği belirleyin: Hangi paletlerin üst üste konulabileceği ve azami üst yük.
Ağırlığı dağıtın: Ağır paletler dorse boyunca dengeli dağıtılır; tek bir bölgede toplanmaz.
Teslim sırasını düşünün: Birden fazla teslim noktası varsa, ilk boşaltılacak yük kapıya yakın yerleştirilir.
Sabitleme planlayın: Spanzet, takoz, kaydırmaz paspas ve hava yastığı gibi ekipmanlar yüke göre seçilir.

İyi bir yükleme planı hem araç kapasitesini en verimli şekilde kullanır hem de yol boyunca yükün kaymasını ve hasar görmesini önler.

Euro palet mi, endüstriyel palet mi?

Avrupa'ya ihracatta euro palet (120×80 cm) en yaygın kullanılan palettir; standart dorse genişliğine tam oturur ve birçok Avrupa deposunun raf sistemine uygundur. Endüstriyel palet (120×100 cm) ise daha geniş taban alanı sunar ve ağır yüklerde tercih edilir; ancak tıra 26 adet sığdığı için birim alan maliyeti biraz farklı hesaplanır. Almanya başta olmak üzere bazı ülkelerde alıcılar euro palet değişimi uygular. Palet seçiminde alıcının depo sistemini ve palet değişimi uygulamasını önceden sormanızı öneriyoruz. Ahşap paletlerin uluslararası taşımada ISPM 15 kurallarına uygun işlem görmüş olması gerekir.

Komple tır mı, parsiyel mi? Karar için basit kural

Yükünüz 33 euro paletlik alanın yarısından fazlasını kaplıyorsa veya ağırlığı 10–12 tonu aşıyorsa komple tır fiyatını mutlaka isteyin. Daha küçük yüklerde ise parsiyel taşıma çoğu zaman daha ekonomiktir. Parsiyel taşımada fiyat genellikle yük metresi (LDM) üzerinden hesaplanır: bir euro palet üst üste konulmadığında yaklaşık 0,4 LDM yer kaplar. Ayrıntılar için komple tır ve parsiyel taşıma sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Özel ölçülü yükler

Dorse ölçülerini aşan yükler gabari dışı yük olarak adlandırılır ve özel araçlarla, izin alınarak taşınır. Uzunluğu 13,6 metreyi, genişliği 2,55 metreyi veya yüksekliği yol sınırlarını aşan makineler, çelik konstrüksiyonlar ve proje yükleri bu kapsamdadır. Bu tür yükler için lowbed, açık kasa veya uzayabilen dorseler kullanılır. Gabari dışı yüklerin planlaması için proje taşımacılığı sayfamıza bakabilirsiniz.

Teklif için yük bilgisi nasıl paylaşılır?

Doğru araç ve fiyat için palet adedini, palet ölçüsünü ve yüksekliğini, toplam brüt ağırlığı, istiflenebilirlik bilgisini ve yükleme yönteminizi (rampa, forklift, yandan yükleme) paylaşmanız yeterlidir. Bu bilgilerle teklif formumuzu doldurabilirsiniz.

Yasal araç ölçüleri

Avrupa'da ve Türkiye'de karayolunda dolaşan araçlar için azami ölçüler mevzuatla belirlenmiştir. Çekici ve dorseden oluşan bir aracın toplam uzunluğu genellikle 16,5 metre, kamyon-römork kombinasyonunun toplam uzunluğu 18,75 metre, araç genişliği 2,55 metre (frigorifik araçlarda 2,60 metre) ve toplam yüksekliği genellikle 4 metre ile sınırlıdır. Bu sınırlar, dorse iç ölçülerinin neden belirli değerlerde standartlaştığını açıklar. Ülkeden ülkeye küçük farklar olabileceği için özel yüklerde güzergahtaki ülkelerin kuralları ayrıca kontrol edilir.

Sonuç

Doğru araç seçimi; yükünüzün ölçüsünü, ağırlığını ve istiflenebilirliğini birlikte değerlendirmekle başlar. Palet ölçülerini ve ağırlıkları doğru paylaştığınızda, yükünüz için en uygun dorse tipini ve araç sayısını birlikte belirleyebiliriz.

Sık sorulan sorular

Bir tır kaç euro palet alır?

Standart 13,6 metrelik bir tır dorsesine tek katta 33 adet euro palet (120×80 cm) sığar.

Bir tır kaç endüstriyel palet alır?

Standart dorseye tek katta 26 adet endüstriyel palet (120×100 cm) sığar.

Tır dorsesinin iç yüksekliği kaç metre?

Standart tenteli dorselerde iç yükseklik yaklaşık 2,65–2,70 metre, mega dorselerde yaklaşık 3 metredir.

Bir tır kaç ton yük taşır?

Toplam ağırlık sınırı genellikle 40 tondur; aracın kendi ağırlığı çıkarıldığında net yük kapasitesi genellikle 24–25 ton civarındadır.

Tırın hacmi kaç metreküp?

Standart tenteli bir dorsenin hacmi yaklaşık 85–90 m³, mega dorsenin hacmi yaklaşık 100 m³'tür.

Mega tır ile standart tır arasındaki fark nedir?

Mega dorselerin iç yüksekliği yaklaşık 3 metredir; bu da hacimli ve hafif yüklerde daha fazla hacim sağlar. Uzunluk ve genişlik standart dorseyle benzerdir.

Frigorifik tıra kaç palet sığar?

Frigorifik dorselerin iç ölçüleri yalıtım nedeniyle biraz daha küçüktür; genellikle 33 euro palet alırlar, ancak bazı modellerde kapasite birkaç palet daha az olabilir.

Tır dorsesine yandan yükleme yapılabilir mi?

Tenteli dorselerde yan tente açılarak forkliftle yandan yükleme yapılabilir; frigorifik dorselerde ise yükleme yalnızca arkadan yapılır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve trafik kuralları değişebilir; sevkiyat öncesinde güncel durumu teyit edin.

Tır ölçüleri ve kapasitesi: tır kaç palet alır?