Neden önemli?
Yanlış seçilmiş bir nakliye firması; geciken teslimler, sınırda bekleyen araçlar, hasarlı yükler ve kaybedilen müşteriler demektir. İhracatta nakliye, ürününüzün müşterinize ulaşan son halkasıdır; müşteriniz teslimdeki her sorunu sizin firmanızla ilişkilendirir.
10 kriter
- Yetki belgesi: Türkiye'de uluslararası eşya taşımacılığı C1 yetki belgesi gerektirir. Belgeyi sorun ve doğrulayın.
- Mesleki yeterlilik: Uluslararası taşımacılık yöneticilerinin ODY veya ÜDY belgesine sahip olması gerekir.
- Gümrük deneyimi: A.TR, EUR.1, T1 ve ülkeye özel belgelerde deneyim, sınırda bekleme riskini azaltır.
- Araç gücü: Özmal araç ve anlaşmalı taşıyıcı ağının birlikte kullanılması, yoğun dönemlerde kapasite güvencesidir.
- Hat deneyimi: Göndereceğiniz ülkeye düzenli sefer yapılıp yapılmadığını sorun.
- CMR ve sigorta: Taşıyıcı sorumluluğunun CMR ile sınırlı olduğunu bilin; yük değerine göre emtia sigortası seçeneği sunulmalıdır.
- Teklif şeffaflığı: Navlun, gümrük, bekleme, randevu ve ek hizmet ücretleri yazılı olmalıdır.
- İletişim: Yükleme, sınır geçişi ve teslimde size kimin bilgi vereceği belli olmalıdır.
- Kalite sistemi: ISO 9001 gibi belgeler süreçlerin tanımlı olduğunu gösterir.
- Referans ve süreklilik: Benzer sektörde ve hatta çalışan referanslar isteyin.
Teklif karşılaştırırken
| Kalem | Sorulacak soru |
|---|---|
| Navlun | Kapıdan kapıya mı, terminalden mi? |
| Gümrük | İhracat ve varış gümrüğü dahil mi? |
| Bekleme | Yükleme ve teslimde ücretsiz bekleme süresi ne kadar? |
| Randevu | Teslim randevusunu kim alıyor? |
| Sigorta | Emtia sigortası dahil mi, isteğe bağlı mı? |
İnter Lojistik
C1, Euro Licence ve ISO 9001 belgeleriyle; özmal araç filomuz, gümrükleme ekibimiz ve Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya hatlarımızla çalışıyoruz. Yükünüz için teklif formunu doldurabilirsiniz.
Nakliye firması, taşıyıcı ve organizatör farkı
Uluslararası taşımacılıkta karşınıza üç farklı yapı çıkabilir. Taşıyıcı, yükü kendi aracıyla taşıyan firmadır. Organizatör (forwarder), taşımayı farklı taşıyıcılarla planlar ve yönetir. Karma yapı ise özmal araçlarla taşıma yaparken yoğun dönemlerde veya farklı güzergahlarda anlaşmalı taşıyıcılarla çalışan firmalardır. Hangisinin size uygun olduğu; yükünüzün hacmine, sevkiyat sıklığına ve kontrol beklentinize göre değişir. Önemli olan, sözleşmede taşımadan kimin sorumlu olduğunun açıkça yazılmasıdır.
Yetki belgesi nasıl doğrulanır?
Türkiye'de taşımacılık yetki belgeleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilir. Firmadan yetki belgesinin türünü ve numarasını isteyebilir, belgenin geçerliliğini sorgulayabilirsiniz. Uluslararası eşya taşımacılığı için C1, uluslararası zati eşya taşımacılığı için C3, yurt içi eşya taşımacılığı için K grubu belgeler kullanılır. Organizasyon faaliyetleri için farklı belge grupları bulunur.
Sözleşmede bulunması gerekenler
- Taşıyıcının ve göndericinin unvanı, adresi ve yetki belgesi
- Yükleme ve teslim adresleri, tarih aralıkları
- Yükün tanımı, miktarı ve özel gereksinimleri
- Navlun ve ek ücretler (bekleme, randevu, gümrük, depolama)
- Ödeme şekli ve vadesi
- Sorumluluk sınırları (CMR) ve sigorta
- Hasar ve gecikmede bildirim ve çözüm süreci
Uyarı işaretleri
- Piyasa ortalamasının çok altında, ayrıntısız fiyat
- Yetki belgesi sorulduğunda net cevap vermeyen firma
- Yazılı teklif ve sözleşme yerine yalnızca telefonla anlaşma
- Yükleme sonrası ulaşılamayan iletişim kişisi
- CMR düzenlenmeden yapılan uluslararası taşıma
Uzun vadeli çalışma
Düzenli ihracat yapan firmalar için en iyi nakliye ortağı, her sevkiyatta en ucuz teklifi veren değil, süreçlerinizi öğrenen, alıcılarınızın teslim kurallarını bilen ve yoğun dönemlerde kapasite ayırabilen firmadır. Dönemsel fiyat anlaşması, sabit sefer günleri ve düzenli raporlama, uzun vadeli çalışmanın en büyük kazançlarıdır.
Teklif almadan önce hazırlayın
- Yükleme ve teslim adresleri
- Ürün tanımı ve GTİP
- Palet sayısı, ölçü, ağırlık ve istiflenebilirlik
- Teslim şekli (Incoterms)
- Yükleme tarihi ve teslim beklentisi
- Sevkiyat sıklığı
Bu bilgilerle aldığınız teklifler karşılaştırılabilir olur. teklif formunu doldurarak bizden de teklif alabilirsiniz.
Teklif formunda hangi kalemler olmalı?
Uluslararası taşıma tekliflerini karşılaştırırken yalnızca toplam fiyata bakmak yanıltıcı olabilir. İyi hazırlanmış bir teklifte şu kalemler ayrı ayrı görünmelidir:
- Navlun: Yükleme adresinden teslim adresine taşıma ücreti
- Gümrükleme: İhracat beyannamesi, transit belgesi ve varsa varış gümrüğü
- Yol ve geçiş ücretleri: Otoyol, köprü, tünel, Ro-Ro bileti
- Bekleme ücreti: Ücretsiz bekleme süresi ve sonrasındaki günlük ücret
- Sigorta: Teklife dahil mi, değilse prim oranı
- Geçerlilik süresi: Teklifin hangi tarihe kadar geçerli olduğu ve yakıt değişimine bağlı revizyon koşulları
Bu kalemlerden biri teklifte yoksa, sonradan ek fatura olarak karşınıza çıkabilir. Bu nedenle tekliflerin aynı kapsamla verilmesini istemek, karşılaştırmayı adil hale getirir.
Teslim şekli (Incoterms) ve nakliye firması seçimi
Nakliye firmasını kimin seçeceği, satış sözleşmesindeki teslim şekline bağlıdır. EXW teslimde taşımayı alıcı organize eder; FCA'da satıcı yükü alıcının taşıyıcısına teslim eder; CPT, CIP, DAP ve DDP teslimlerde ise taşımayı satıcı organize eder. DDP teslimde satıcı, varış ülkesindeki gümrük vergilerini de üstlenir. İhracatçı olarak taşımayı kendiniz organize ettiğinizde teslim süresini ve müşteri deneyimini daha iyi kontrol edersiniz; ancak maliyet ve risk de size geçer. Teslim şeklini nakliye firmasıyla konuşmak, teklifin doğru kapsamla hazırlanmasını sağlar.
Hasar ve gecikme durumunda ne olur?
Uluslararası karayolu taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu CMR Konvansiyonu ile belirlenir. Teslimde hasar tespit edilirse CMR belgesine not düşülmesi ve fotoğraflanması gerekir; görünmeyen hasarlar için ise teslimden sonraki kısa süre içinde yazılı bildirim yapılmalıdır. CMR'deki taşıyıcı sorumluluğu kilogram başına sınırlı bir tutarla hesaplandığından, yüksek değerli yüklerde emtia sigortası yaptırmak önemlidir. Bir nakliye firmasını seçerken hasar ve gecikme durumunda nasıl bir süreç izlediğini, hasar dosyasını kimin takip ettiğini ve sigorta seçeneklerini önceden sorun.
İletişim ve takip beklentisi
Sevkiyat sırasında yükünüzün nerede olduğunu öğrenmek için kime ulaşacağınızı bilmek, en az fiyat kadar önemlidir. Firmanın bir operasyon sorumlusu atayıp atamadığını, aracın konumunu ve tahmini varış zamanını hangi sıklıkla paylaştığını ve sınır kapısında bir sorun çıktığında sizi nasıl bilgilendirdiğini sorun. Düzenli bilgilendirme, teslim randevusu ve müşteri iletişimi açısından da size zaman kazandırır.
Küçük ihracatçılar için öneriler
İhracata yeni başlayan veya az sayıda sevkiyat yapan firmalar için doğru nakliye firması, aynı zamanda bir danışman işlevi görür. İlk sevkiyatlarınızda belge hazırlığı, ambalaj ve teslim şekli konusunda destek veren bir firmayla çalışmak hataları azaltır. Birkaç paletlik yüklerde parsiyel taşıma maliyeti düşürür; düzenli sevkiyata geçtiğinizde ise sözleşmeli fiyatlar değerlendirilebilir.
Sık sorulan sorular
Uluslararası nakliye için hangi yetki belgesi gerekir?
Türkiye'de uluslararası eşya taşımacılığı için C1 yetki belgesi gerekir.
En ucuz teklif neden riskli olabilir?
Gümrük, bekleme veya randevu ücretleri teklife dahil edilmemiş olabilir; belgeler eksik yönetilirse araç sınırda bekleyebilir.
Nakliye firmasının yetki belgesini nereden kontrol edebilirim?
Yetki belgeleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın sistemleri üzerinden sorgulanabilir. Firmadan yetki belgesi numarasını ve belge türünü isteyebilirsiniz.
Nakliye teklifleri neden bu kadar farklı olabiliyor?
Teklifler; kapsam (gümrük, sigorta, yol ücretleri), araç tipi, güzergah ve dönüş yükü bulma ihtimaline göre değişir. Teklifleri aynı kapsamla istemek karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Taşıma sırasında hasar olursa ne yapmalıyım?
Teslimde hasarı CMR'ye not ettirin ve fotoğraflayın; görünmeyen hasarları kısa sürede yazılı olarak bildirin. Sigorta varsa sigorta şirketine de hemen bildirim yapın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve trafik kuralları değişebilir; sevkiyat öncesinde güncel durumu teyit edin.
Diğer yazılar
- İhracatta gümrükleme süreci: karayolu ihracatında adım adım rehber
- Orta Koridor: Türkiye'nin Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan lojistik kapısı
- Karayolu, denizyolu ve havayolu: ihracatta doğru taşıma modu nasıl seçilir?
- Avrupa'da tır sürüş yasakları: hafta sonu, tatil ve gece kısıtlamaları
- TIR karnesi nedir? Uluslararası transit taşımada nasıl kullanılır?