Yurtdışı Nakliye Faturası ve KDV İstisnası

Kısa cevap: Türkiye'den yurt dışına, yurt dışından Türkiye'ye ve transit uluslararası taşımacılık hizmetleri, KDV Kanunu kapsamında KDV'den istisnadır. Bu nedenle uluslararası nakliye faturası, istisna gerekçesi belirtilerek KDV'siz düzenlenir. Ayrı olarak faturalanan yurt içi taşımalar ise kural olarak KDV'ye tabidir. İhracat faturasında nakliye bedelinin gösterilip gösterilmeyeceği teslim şekline bağlıdır.

Bu rehber kimin için?

Yurtdışı nakliye faturası; ihracatçıların, ithalatçıların, muhasebe ekiplerinin ve mali müşavirlerin sıkça sorduğu bir konudur. “Uluslararası nakliye faturasında KDV olur mu?”, “Yurt içindeki taşıma ayağı da istisna mı?”, “İhracat faturasında navlunu nasıl göstermeliyim?” gibi sorular, özellikle ilk ihracatlarda karışıklığa yol açar. Bu rehberde konunun temel çerçevesini anlatıyoruz.

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve vergi danışmanlığı yerine geçmez. Vergi mevzuatı ve uygulama tebliğleri zaman zaman değişir; kendi işlemleriniz için mali müşavirinizin görüşünü almanızı öneriyoruz.

Uluslararası taşımacılıkta KDV istisnası

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 14. maddesi, Türkiye'den yurt dışına, yurt dışından Türkiye'ye ve transit olarak yapılan uluslararası taşımacılık hizmetlerini KDV'den istisna tutar. Bu istisna karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımalarını kapsar. İstisna kapsamındaki taşıma hizmeti için düzenlenen faturada KDV hesaplanmaz ve faturada istisna gerekçesi belirtilir.

Bu istisna “tam istisna” niteliğindedir: Taşımacılık hizmetini veren firma, bu hizmet için yüklendiği KDV'yi (ör. yakıt, bakım, yedek parça alımlarında ödenen KDV) mevzuattaki şartlar çerçevesinde indirim veya iade yoluyla geri alabilir.

Kimler bu istisnadan yararlanır?

Uluslararası eşya taşımacılığı yapan nakliye firmaları
Taşımayı kendi adına organize eden ve faturalayan taşıma organizatörleri ve forwarderlar
Türkiye'den yurt dışına veya yurt dışından Türkiye'ye yapılan taşımaların bir parçası olan ve uluslararası taşıma belgesiyle yürütülen taşımalar

Uluslararası eşya taşımacılığı yapabilmek için firmanın ilgili yetki belgesine (örneğin C1 yetki belgesi) sahip olması gerekir. Bizim yetki belgelerimiz için sertifikalar sayfamıza bakabilirsiniz.

Yurt içi ayak istisna kapsamında mı?

Uygulamada en çok sorulan konulardan biri, uluslararası taşımanın Türkiye içindeki bölümüdür. Örneğin Bursa'daki bir fabrikadan Almanya'ya giden bir yükte, Bursa'dan sınır kapısına kadar olan bölüm de uluslararası taşımanın bir parçasıdır. Taşıma, yükleme noktasından varış noktasına kadar tek bir uluslararası taşıma belgesiyle (örneğin CMR) ve aynı taşımacı tarafından yapılıyorsa, yurt içindeki bölüm de genellikle istisna kapsamında değerlendirilir.

Buna karşılık yükün fabrikadan limana, havalimanına veya bir depoya ayrı bir yurt içi taşıma olarak götürülmesi ve bu hizmetin ayrıca faturalanması durumunda, bu yurt içi taşıma kural olarak KDV'ye tabidir. Mevzuatta bu konuya ilişkin ayrıntılı şartlar bulunduğundan, istisnanın uygulanıp uygulanmayacağını taşıma yapısına göre mali müşavirinizle birlikte değerlendirmeniz gerekir.

Yurtdışı nakliye faturası nasıl kesilir?

Uluslararası taşımacılık hizmeti için düzenlenen faturada genel olarak şu bilgilere yer verilir:

Hizmeti alan firmanın bilgileri (yurt içinde ise vergi numarası, yurt dışında ise unvan ve adres)
Taşımanın güzergahı (yükleme yeri ve varış yeri)
Taşıma belgesi numarası (CMR, konşimento veya AWB)
Araç plakası veya sefer bilgisi
Hizmet bedeli ve para birimi
KDV'nin hesaplanmadığı ve istisna gerekçesi

e-Fatura veya e-Arşiv faturada, istisna için sistemde tanımlı ilgili istisna kodu seçilir. Fatura döviz cinsinden düzenlenebilir; bu durumda faturanın Türk lirası karşılığı mevzuatta belirtilen kur esas alınarak gösterilir.

İhracat faturasında nakliye bedeli nasıl gösterilir?

İhracatçının alıcıya kestiği satış faturasında nakliye bedelinin yer alıp almayacağı teslim şekline bağlıdır:

Teslim şekli	Nakliye bedeli
EXW, FCA, FOB	Ana taşıma navlunu alıcıya aittir; satış faturasında yer almaz.
CPT, CFR	Navlun satıcıya aittir ve satış bedelinin içindedir.
CIP, CIF	Navlun ve sigorta satıcıya aittir ve satış bedelinin içindedir.
DAP, DPU, DDP	Varış noktasına kadar taşıma satıcıya aittir; DDP'de varış ülkesindeki vergiler de satıcıya aittir.

Navlun satış bedelinin içinde olduğunda, ihracat beyannamesinde de taşıma ve sigorta bedelleri ayrıca beyan edilir. Bu bilgiler, varış ülkesinde gümrük kıymetinin doğru hesaplanması için önemlidir.

Nakliye giderinin muhasebe kaydı

Muhasebe kayıtları firmanın hesap planına ve işlemin niteliğine göre değişir; burada yalnızca genel uygulamayı özetliyoruz:

İhracatta satıcının üstlendiği navlun: Genellikle satış ve dağıtım giderleri arasında izlenir.
İthalatta alıcının üstlendiği navlun: Genellikle ithal edilen malın maliyetine eklenir; ithalat süreci tamamlanana kadar ilgili ara hesaplarda izlenebilir.
Döviz cinsinden faturalar: Fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki kur farkları ayrıca kayda alınır.

Doğru hesap kullanımı ve belge düzeni için mali müşavirinizin yönlendirmesini esas almanızı öneriyoruz.

Yabancı bir taşıyıcıdan hizmet alırsanız

Taşımayı yabancı bir firmadan satın alıyorsanız, faturayı bu firma düzenler ve Türk KDV'si içermez. Uluslararası taşımacılık hizmetleri istisna kapsamında olduğundan bu tür işlemlerde ek bir KDV yükümlülüğü doğup doğmayacağı hizmetin niteliğine bağlıdır. Yurt içinde ifa edilen ve istisna kapsamında olmayan hizmetlerde ise sorumlu sıfatıyla KDV beyanı gündeme gelebilir. Bu konuyu işlemin yapısına göre mali müşavirinizle değerlendirmeniz gerekir.

Belge düzeni neden önemli?

KDV istisnası ve iadesi belge düzenine bağlıdır. Taşıma belgeleri (CMR, konşimento), gümrük beyannameleri, faturalar ve ödeme kayıtlarının birbiriyle tutarlı olması, vergi incelemelerinde ve KDV iadesi süreçlerinde sorun yaşamamanız için önemlidir. Biz her sevkiyat için CMR, gümrük belgeleri ve faturayı aynı dosya numarasıyla eşleştirerek müşterilerimize iletiyoruz; böylece muhasebe ekibinin belge takibi kolaylaşıyor.

İhracatta KDV istisnası ile taşımacılık istisnası arasındaki fark

İhracatçılar sıkça iki farklı istisnayı karıştırır. Mal ihracatı istisnası, ihracatçının yurt dışındaki alıcıya sattığı mal için geçerlidir ve ihracat faturasında KDV hesaplanmamasını sağlar. Taşımacılık istisnası ise nakliye firmasının verdiği uluslararası taşıma hizmeti için geçerlidir ve nakliye faturasında KDV hesaplanmamasını sağlar. İki istisna birbirinden bağımsızdır: İhracatçı malı KDV'siz satar, nakliye firması da taşıma hizmetini KDV'siz faturalar. Her iki taraf da kendi işlemi için belge düzenini ayrı ayrı sağlamak zorundadır.

Sık yapılan hatalar

Uluslararası taşıma faturasına KDV eklenmesi veya istisna gerekçesinin yazılmaması
Ayrı faturalanan yurt içi taşımanın istisna kapsamında sanılması
Faturadaki güzergah ve taşıma belgesi bilgilerinin gümrük beyannamesiyle uyuşmaması
Döviz cinsinden faturalarda kur hesabının yanlış yapılması
Teslim şekli CIF veya CPT iken navlunun ihracat beyannamesinde ayrıca beyan edilmemesi

İthalatta nakliye faturası

Yurt dışından Türkiye'ye yapılan taşımalar da uluslararası taşımacılık istisnası kapsamındadır; bu nedenle ithalat yükü için düzenlenen taşıma faturası da KDV'siz olur. Ancak ithalatta navlun, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetine dahil edilir; yani Türkiye'de ödenen gümrük vergisi ve ithalat KDV'si, eşya bedeline navlun ve sigorta eklenerek hesaplanır. Bu nedenle ithalat yüklerinde nakliye faturasının gümrük müşavirine zamanında iletilmesi önemlidir. İthalat süreci için Almanya'dan Türkiye'ye nakliye rehberimize bakabilirsiniz.

Sonuç

Uluslararası taşımacılık hizmetleri KDV'den istisnadır ve bu hizmetler için düzenlenen faturalar KDV'siz kesilir. Yurt içi ayağın durumu, taşımanın yapısına ve belgelere bağlıdır. İhracat faturasında navlunun yeri ise teslim şekliyle belirlenir. Doğru belge düzeni ve mali müşavirinizle yapılacak bir ön değerlendirme, hem vergi incelemelerinde hem de KDV iadesi süreçlerinde zaman kazandırır.

Bizden alacağınız belgeler

Her uluslararası sevkiyatta müşterilerimize taşıma faturası, CMR'nin bir kopyası ve gümrük işlemlerine ilişkin belgeleri iletiyoruz. Belgeler aynı dosya numarasıyla eşleştirildiği için muhasebe ekibiniz, ihracat beyannamesi ile taşıma faturasını kolayca karşılaştırabilir.

Sık sorulan sorular

Yurtdışı nakliye faturasında KDV var mı?

Türkiye'den yurt dışına, yurt dışından Türkiye'ye ve transit uluslararası taşımacılık hizmetleri KDV'den istisnadır; fatura KDV'siz ve istisna gerekçesi belirtilerek düzenlenir.

Uluslararası taşımanın yurt içi kısmı KDV'ye tabi mi?

Taşıma tek bir uluslararası taşıma belgesiyle ve aynı taşımacı tarafından yapılıyorsa yurt içi kısım genellikle istisna kapsamında değerlendirilir; ayrı faturalanan yurt içi taşımalar ise kural olarak KDV'ye tabidir.

Yurtdışı nakliye faturası döviz cinsinden kesilebilir mi?

Evet. Fatura döviz cinsinden düzenlenebilir; Türk lirası karşılığı mevzuatta belirtilen kur esas alınarak gösterilir.

İhracat faturasında nakliye bedeli gösterilir mi?

Teslim şekline bağlıdır. CPT, CIF, DAP gibi teslim şekillerinde navlun satış bedelinin içindedir; EXW ve FCA'da ise alıcıya aittir.

Bu bilgiler vergi danışmanlığı yerine geçer mi?

Hayır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi işlemleriniz için mali müşavirinizin görüşünü alınız.

İthalat yükünün nakliye faturası KDV'li mi?

Yurt dışından Türkiye'ye yapılan taşımalar da uluslararası taşımacılık istisnası kapsamındadır; ancak navlun, ithalatta gümrük kıymetine eklenir.

Uluslararası nakliye faturasında hangi istisna kodu kullanılır?

e-Fatura sisteminde uluslararası taşımacılık istisnasına ait tanımlı kod seçilir; doğru kodu mali müşavirinizle teyit etmeniz önerilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve trafik kuralları değişebilir; sevkiyat öncesinde güncel durumu teyit edin.

Yurtdışı nakliye faturası ve KDV istisnası: nasıl kesilir, nasıl kaydedilir?