Genel Bakış
| Konu | Brexit öncesi | Bugün |
|---|---|---|
| Dolaşım belgesi | A.TR | Fatura üzerinde menşe beyanı (UK–Türkiye anlaşması) |
| İngiltere gümrüğü | AB kuralları | Ayrı ithalat beyannamesi, Birleşik Krallık tarifesi |
| Güvenlik beyanı | AB sistemi | Büyük Britanya güvenlik beyanı (S&S GB) |
| Transit | AB içi | AB'den çıkış + İngiltere girişi; transit belgesiyle |
| İthalatçının ihtiyacı | AB KDV numarası | GB EORI numarası, İngiltere'de gümrük temsilcisi |
Türkiye–Birleşik Krallık ticaret anlaşması
Birleşik Krallık AB'den ayrılınca, AB ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliği İngiltere için geçerliliğini yitirdi. Ticaretin kesintisiz sürmesi için iki ülke ayrı bir serbest ticaret anlaşması imzaladı.
Bu anlaşmada tercihli vergiden yararlanmanın yolu, ihracatçının yaptığı menşe beyanıdır: - Beyan fatura veya başka bir ticari belge üzerine yazılır; konşimento üzerine yazılamaz. - Beyan elektronik olabilir; e-posta veya PDF olarak paylaşılan belge kabul edilir. - İthalatçı, gümrük beyannamesinde malın menşe kurallarını karşıladığına dair kanıta sahip olduğunu beyan eder.
Önemli: Menşe beyanı, ürünün anlaşmanın menşe kurallarını gerçekten karşıladığı anlamına gelir. Ürün Türkiye'de serbest dolaşımda olsa bile, örneğin ithal edilip işlem görmeden yeniden ihraç ediliyorsa, Türk menşeli sayılmayabilir. A.TR'deki "serbest dolaşım yeterli" mantığı burada geçerli değildir. İki belge arasındaki farkı A.TR mi EUR.1 mi yazımızda anlattık.
Güncellenmiş anlaşma: İki ülke mevcut anlaşmayı yeni sektörleri kapsayacak şekilde genişletmek için görüşüyor. Aralık 2025'teki açıklamalara göre yeni anlaşmanın 2026'nın ikinci yarısında yürürlüğe girmesi bekleniyordu. Kurallarda değişiklik olabileceği için sevkiyat öncesi güncel durumu kontrol edin.
İngiltere'ye ihracatta gerekli belgeler
| Belge | Kim hazırlar | Not |
|---|---|---|
| Ticari fatura | İhracatçı | Menşe beyanı fatura üzerine yazılabilir |
| Çeki listesi | İhracatçı | Koli/palet bazında |
| İhracat beyannamesi | Türk gümrük müşaviri | Türkiye çıkışı |
| CMR belgesi | Taşıyıcı | Karayolu taşıma sözleşmesi |
| Transit belgesi | Taşıyıcı / müşavir | AB üzerinden geçiş için NCTS (T1) veya TIR karnesi |
| Güvenlik beyanı (ENS) | Taşıyıcı (veya adına aracı) | Büyük Britanya'ya girmeden önce |
| İngiltere ithalat beyannamesi | İthalatçının gümrük temsilcisi | GB EORI numarası gerekir |
| Ürüne özgü belgeler | İhracatçı | Gıda, bitki ve hayvansal ürünlerde sağlık sertifikaları |
Güvenlik beyanı (ENS): 31 Ocak 2025'ten itibaren AB'den gelenler dahil, Büyük Britanya'ya giren tüm yükler için güvenlik beyanı zorunludur. Beyan S&S GB adlı sistemden verilir. Yasal sorumluluk taşıyıcıdadır. İthalatçı veya bir aracı beyanı taşıyıcı adına verebilir ama sorumluluk taşıyıcıda kalır.
Güzergâhlar: Yük İngiltere'ye nasıl gider?
Türkiye'den İngiltere'ye giden tır, önce Avrupa'yı geçmek, ardından Manş'ı aşmak zorundadır.
1. Kara yolu + Manş geçişi: Tır Balkanlar ve Orta Avrupa üzerinden Fransa veya Belçika'ya ulaşır. Manş'ı feribotla (örneğin Calais–Dover) veya Manş Tüneli'nden geçer.
2. Ro-Ro + kara yolu + Manş geçişi: Tır veya dorse İstanbul'dan Ro-Ro gemisiyle İtalya'ya (Trieste) veya Fransa'ya (Sète) gider, Avrupa'yı oradan kara yoluyla geçip Manş'a ulaşır. Bu güzergâh Balkanlar'daki geçiş belgesi kotası ve sınır yoğunluğu sorunlarını azaltır. Ayrıntılar için Ro-Ro ile Avrupa'ya taşımacılık yazımıza bakabilirsiniz.
AB'yi geçen yük, AB'nin gümrük bölgesinde serbest dolaşımda olmadığı için transit rejimi altında taşınır. Bunun için NCTS (T1) transit beyannamesi veya TIR karnesi kullanılır. TIR karnesi hakkında TIR karnesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.
İnter Lojistik'in Birleşik Krallık hattı operasyonel standartları:
- Güzergâh ve Manş Geçişi: Karayolu veya Yalova–Trieste Ro-Ro sonrasında Fransa üzerinden Calais–Dover Ro-Ro feribotu veya Folkestone Eurotunnel (tren mekik) geçişi kullanılır.
- Ortalama Teslim Süreleri: Londra ve Güneydoğu 6–8 gün, Midlands (Birmingham, Coventry) 7–9 gün, Manchester, Leeds ve Kuzey İngiltere 7–9 gün.
- Sefer Sıklığı: Haftada 2 gün (Çarşamba ve Cuma) düzenli konsolide parsiyel araç çıkışı, komple tırda günlük organizasyon.
- İngiltere Gümrük Ağı: İngiltere'deki yerel gümrük temsilcisi iş ortaklarımızla GVMS (Goods Vehicle Movement Service) sistemi, GMR (Goods Movement Reference) kaydı ve İngiliz ithalat beyannamesi işlemleri eksiksiz tamamlanır.
Sık yapılan 6 hata
- A.TR göndermek: İngiltere'de geçersizdir. Tercih için anlaşmaya uygun menşe beyanı gerekir.
- Menşe kurallarını kontrol etmeden beyan vermek: Yanlış menşe beyanı, sonradan vergi talebine ve cezaya yol açabilir.
- İthalatçının GB EORI numarasının olmaması: İngiltere'de ithalat beyannamesi verilemez, yük limanda bekler.
- Gümrük temsilcisinin önceden belirlenmemesi: Yük vardığında beyannameyi kimin vereceği net değilse bekleme ve depolama ücreti oluşur.
- Güvenlik beyanının geç verilmesi: ENS zamanında verilmezse araç sınırda bekletilebilir.
- Transit belgesinin kapatılmaması: AB çıkışında transit işlemi düzgün kapatılmazsa teminat ve ceza sorunu çıkar.
İlk kez İngiltere'ye gönderiyorsanız: Adım adım hazırlık
Brexit sonrası İngiltere'ye ilk sevkiyatını yapan firmalar için en sık sorun, işlemlerin kime ait olduğunun belirsiz kalmasıdır. Sevkiyattan önce şu adımları alıcınızla birlikte netleştirin:
- Teslim şeklini belirleyin. DAP'de ithalat vergileri ve gümrük alıcıya, DDP'de ihracatçıya aittir. DDP ile satış yapacaksanız İngiltere'de ithalatçı sıfatıyla işlem yapabilecek bir yapınız veya temsilciniz olmalıdır.
- Alıcının GB EORI numarasını alın. İthalat beyannamesi bu numara olmadan verilemez.
- İngiltere'deki gümrük temsilcisini belirleyin. Yük gelmeden önce beyannameyi kimin vereceği ve evrakın kime gönderileceği belli olmalıdır.
- Ürününüzün tarife pozisyonunu (HS kodu) kontrol edin. İngiltere'nin tarifesi AB'den ayrıştı. Aynı ürünün vergi oranı farklı olabilir.
- Menşe kurallarını kontrol edin. Ürününüz Türkiye–Birleşik Krallık anlaşmasının menşe kurallarını karşılıyorsa faturaya menşe beyanını yazın. Karşılamıyorsa genel tarife uygulanacağını alıcıya bildirin.
- Ürüne özgü kuralları araştırın. Gıda, bitki ve hayvansal ürünlerde sağlık sertifikaları ve İngiltere'nin sınır kontrol kuralları geçerlidir. Sanayi ürünlerinde ürün güvenliği işaretlemesine ilişkin güncel İngiltere kurallarını ithalatçınızla teyit edin.
- Taşıyıcıyla güvenlik beyanı ve transit sürecini netleştirin. ENS'yi kimin vereceği ve transit belgesinin nerede kapatılacağı yazılı olarak belirlenmelidir.
Maliyeti etkileyen faktörler
- Manş geçişi: Feribot veya tünel ücreti ve bekleme süreleri.
- Gümrük işlemleri: İki ayrı gümrük (Türkiye çıkışı, İngiltere girişi) ve transit maliyetleri.
- Güzergâh: Kara yolu ile Ro-Ro arasındaki navlun ve süre farkı.
- Yük hacmi: Parsiyelde LDM ve ağırlık belirleyicidir. Hesaplama için LDM nedir, nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.
- Teslim bölgesi: Güney İngiltere ile İskoçya arasındaki mesafe farkı.
Fiyat aralıkları için İngiltere nakliye fiyatları yazımıza göz atabilirsiniz.
İnter Lojistik ile İngiltere'ye taşıma
İnter Lojistik, İngiltere'ye komple tır ve parsiyel taşıma yapar. Transit belgelerinden İngiltere'deki gümrük temsilcisiyle koordinasyona kadar süreci tek noktadan yönetir. Ayrıntılar için İngiltere nakliye sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili Sayfa ve Teklif
İlgili Hat ve Hizmet Sayfamız
Bu rehberdeki operasyonel standartlar ve anlık navlun teklifi için Ingiltere Nakliye sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Ingiltere Nakliye Detayları →İlgili İçerikler
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Sık sorulan sorular
İngiltere'ye ihracatta A.TR kullanılır mı?
Hayır. Birleşik Krallık AB'den ayrıldıktan sonra A.TR İngiltere için geçerli değildir. Türkiye–Birleşik Krallık ticaret anlaşması kapsamında tercihli vergi için ihracatçının fatura veya başka bir ticari belge üzerine yazdığı menşe beyanı kullanılır.
İngiltere'ye ihracatta gümrük vergisi var mı?
Türkiye–Birleşik Krallık ticaret anlaşmasının menşe kurallarını karşılayan ve geçerli menşe beyanı bulunan ürünler tercihli (çoğunlukla sıfır) vergiyle girer. Menşe şartını karşılamayan ürünlere İngiltere'nin genel gümrük tarifesi uygulanır.
Türkiye'den İngiltere'ye tır kaç günde gider?
Süre güzergâha, Manş geçişine ve teslim şehrine göre değişir. Kara yolu veya Ro-Ro ile Avrupa'ya ulaşıp Manş'ı geçen sevkiyatların süresini sefer planına göre taşıyıcıdan teyit etmek gerekir.
İngiltere'ye ithalatta güvenlik beyanı (ENS) kim verir?
Büyük Britanya'ya giren yükler için güvenlik beyanını vermekten yasal olarak taşıyıcı sorumludur. İthalatçı veya bir aracı taşıyıcı adına beyanı verebilir; ancak sorumluluk taşıyıcıda kalır.
Türkiye ile İngiltere arasında yeni ticaret anlaşması var mı?
Mevcut anlaşmayı genişletecek güncellenmiş bir anlaşma için görüşmeler sürüyor. Aralık 2025'teki açıklamalara göre anlaşmanın 2026'nın ikinci yarısında yürürlüğe girmesi bekleniyordu. Güncel durum sevkiyat öncesi kontrol edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve trafik kuralları değişebilir; sevkiyat öncesinde güncel durumu teyit edin.
Diğer yazılar
- LDM Nedir, Nasıl Hesaplanır? Parsiyel Yükte Fiyatın Mantığı
- CMR Belgesi Nedir? Doldurma, Sorumluluk ve Sık Hatalar
- Türkiye–Kıbrıs Nakliye Rehberi: Hatlar, Süre ve Evraklar
- Körfez Krizinde Dubai'ye Yük: Hürmüz Kapalıyken Hangi Rota?
- Suudi Arabistan'a Karayolu Nakliye: Güzergâh, Süreç ve Belgeler
- FCL mi LCL mi? Konteyner Taşımacılığında Doğru Seçim
- A.TR mi EUR.1 mi? Dolaşım Belgeleri ve Ne Zaman Gerektiği
- Fransa'ya Karayolu Taşımacılık: Parsiyel ve Komple Seçenekler
