Konşimentonun üç işlevi
- Teslim makbuzu: Taşıyıcı, yükü belirtilen miktar ve görünür durumda teslim aldığını kabul eder.
- Taşıma sözleşmesinin kanıtı: Konşimentonun arka yüzündeki şartlar, taşıyıcı ile yük ilgilileri arasındaki taşıma koşullarını gösterir.
- Kıymetli evrak (mülkiyet belgesi): Emre yazılı orijinal konşimento ciro yoluyla devredilebilir. Konşimentoyu elinde tutan, yükün teslimini isteyebilir.
Üçüncü işlev, konşimentoyu diğer taşıma belgelerinden ayırır. Karayolundaki CMR belgesi veya havayolundaki AWB mülkiyeti temsil etmez. Yalnızca taşıma sözleşmesini ve teslimi belgeler.
Konşimentoda neler yazar?
- Taşıyıcı (hat) ve gemi adı, sefer numarası
- Gönderici (shipper), alıcı (consignee) ve ihbar adresi (notify party)
- Yükleme limanı ve boşaltma limanı
- Konteyner ve mühür numaraları
- Kap adedi, ambalaj türü, brüt ağırlık ve hacim
- Yükün tanımı
- Navlunun ödeme şekli (prepaid / collect)
- Düzenlenme tarihi ve yeri, orijinal nüsha sayısı (genellikle 3/3)
Konşimento türleri
Alıcının belirtilme şekline göre
| Tür | Özellik | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| Emre yazılı (to order) | Alıcı kısmında "to order" veya "to order of [banka]" yazar; ciro ile devredilir | Akreditifli ve vesaik mukabili ödemelerde |
| Nama yazılı (straight) | Belirli bir alıcı adına düzenlenir; ciro ile devredilemez | Peşin ödemeli veya güvenilir alıcılarla çalışırken |
| Hamiline (bearer) | Elinde bulunduran teslim alır | Risklidir; nadiren kullanılır |
Düzenleyene göre
- Master B/L (MBL): Gemi hattının (armatörün) düzenlediği konşimentodur. Göndereni genellikle forwarder, alıcısı varış ülkesindeki acentesidir.
- House B/L (HBL): Forwarder'ın (taşıma işleri organizatörünün) ihracatçıya düzenlediği konşimentodur. LCL (parsiyel konteyner) yüklerinde her göndericiye ayrı house B/L düzenlenir.
Yükleme durumuna göre
- Gemiye yüklendi (shipped on board): Yükün fiilen gemiye yüklendiğini gösterir. Akreditiflerde genellikle bu tür istenir.
- Yüklenmek üzere teslim alındı (received for shipment): Yük terminalde teslim alınmış, ancak henüz gemiye yüklenmemiştir. Yükleme sonrası "on board" notu eklenebilir.
Yükün durumuna göre
- Temiz konşimento (clean B/L): Yükte veya ambalajda görünür bir kusur kaydı yoktur.
- Kirli konşimento (claused / dirty B/L): "Ambalaj yırtık", "kolilerde ıslaklık" gibi kayıtlar içerir. Bankalar akreditifli işlemlerde kirli konşimentoyu kabul etmez.
Orijinal konşimento, telex release ve seaway bill
Varış limanında yükün teslim alınabilmesi için üç yöntem vardır:
- Orijinal konşimento: Orijinal nüshalar ihracatçıdan alıcıya (veya bankalar aracılığıyla) kuryeyle gönderilir. Alıcı bir orijinali hattın varış acentesine teslim ederek yükü alır. Güvenlidir, ancak evrak yolda gecikirse yük limanda bekler ve depolama ve demuraj ücretleri doğar.
- Telex release (surrender): İhracatçı orijinal konşimentoların tamamını yükleme limanında hatta teslim eder. Hat varış acentesine yükün orijinal belge olmadan teslim edilebileceğini bildirir. Hızlıdır, ancak ihracatçı yükün kontrolünü bu noktada bırakmış olur. Bu nedenle ödemeyi almadan telex release yapılmamalıdır.
- Seaway bill (deniz yolu senedi): Kıymetli evrak niteliği taşımayan, nama yazılı bir taşıma belgesidir. Alıcı yalnızca kimliğini kanıtlayarak yükü teslim alır. Grup şirketleri arasındaki sevkiyatlarda veya peşin ödemeli satışlarda pratiktir.
Son yıllarda elektronik konşimento (eBL) kullanımı da hızla yaygınlaşıyor. eBL, orijinal belgenin kurye ile taşınma süresini ortadan kaldırarak teslimi hızlandırır.
ABD sevkiyatlarında konşimento
ABD'ye giden konteyner yüklerinde konşimento bilgileri, gümrük güvenlik bildirimleriyle doğrudan bağlantılıdır:
- ISF (10+2): ABD'deki ithalatçı, yük yükleme limanında gemiye yüklenmeden en az 24 saat önce ISF bildirimini yapmalıdır. ISF'deki gönderici, alıcı, üretici ve GTİP bilgileri konşimentoyla tutarlı olmalıdır.
- Ürün tanımı: "Genel kargo" gibi belirsiz tanımlar kabul edilmez. Konşimentodaki tanım, faturadaki ürün tanımıyla birebir uyumlu olmalıdır.
- Nama yazılı konşimento: ABD hukukunda nama yazılı konşimentoda taşıyıcı, yükü orijinal belge sunulmadan da adı yazılı alıcıya teslim edebilir. Ödemeyi henüz almadıysanız bu riski göz önünde bulundurun.
Ayrıntılar için ABD konteyner taşımacılığı: FCL, LCL ve ISF rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Kanada sevkiyatlarında konşimento
Kanada'ya giden yüklerde de konşimento bilgileri önceden bildirilir:
- ACI (24 saat kuralı): Hat, kargo bilgilerini yükleme limanında gemiye yüklemeden en az 24 saat önce Kanada gümrüğüne (CBSA) iletir.
- House B/L bildirimi: LCL yüklerde forwarder, her house B/L'nin bilgilerini ayrıca Kanada gümrüğüne bildirir.
- Tutarlılık: Konşimento, fatura ve çeki listesindeki gönderici, alıcı, kap adedi ve ağırlık bilgileri aynı olmalıdır. Uyumsuzluk yükün Kanada'da incelemeye alınmasına yol açabilir.
Ayrıntılar için Kanada'ya denizyolu nakliye yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Alıcı bilgisini yanlış yazmak: Konşimento düzenlendikten sonra yapılan değişiklikler (amendment) ücretlidir ve ABD ile Kanada'da önceden yapılan bildirimlerle çelişebilir.
- Ödeme almadan telex release vermek: Yükün kontrolünü kaybetmenize yol açar.
- Akreditif şartlarına uymayan konşimento: "On board" notu, liman adları veya ürün tanımındaki küçük farklar bankanın belgeyi reddetmesine neden olabilir.
- Orijinalleri geç göndermek: Kısa transit süreli hatlarda belgeler yükten sonra ulaşırsa liman masrafları doğar.
- Taslağı kontrol etmeden onaylamak: Hat veya forwarder'ın gönderdiği konşimento taslağını (draft B/L) faturanızla satır satır karşılaştırın.
İnter Lojistik ile denizyolu sevkiyatlarınız
İnter Lojistik, FCL, LCL ve Ro-Ro taşımalarında konşimento taslağını faturanız ve çeki listenizle karşılaştırarak onaya sunar, ödeme şeklinize göre orijinal, telex release veya seaway bill seçeneğini birlikte belirler ve ABD ile Kanada gibi ön bildirim isteyen ülkelerde belgelerin zamanında hazırlanmasını takip eder. Ayrıntılar için denizyolu taşımacılığı sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili Sayfa ve Teklif
İlgili Hat ve Hizmet Sayfamız
Bu rehberdeki operasyonel standartlar ve anlık navlun teklifi için Denizyolu Taşımacılığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Denizyolu Taşımacılığı Detayları →İlgili İçerikler
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Sık sorulan sorular
Konşimento ne demek?
Deniz yolu taşımacılığında taşıyıcının yükü teslim aldığını gösteren, taşıma sözleşmesini kanıtlayan ve yükün mülkiyetini temsil eden belgedir.
Konşimentoyu kim düzenler?
Master B/L'yi gemi hattı, house B/L'yi forwarder düzenler.
Telex release nedir?
İhracatçının orijinal konşimentoları yükleme limanında teslim etmesiyle, yükün varışta orijinal belge olmadan teslim edilmesini sağlayan uygulamadır.
Seaway bill ile konşimento arasındaki fark nedir?
Seaway bill kıymetli evrak değildir ve devredilemez. Alıcı yükü yalnızca kimliğini kanıtlayarak teslim alır.
Akreditifte hangi konşimento istenir?
Genellikle temiz, gemiye yüklendi (clean on board), emre yazılı ve tam set (3/3) orijinal konşimento istenir. *Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Akreditif ve ödeme şartları için bankanızla ve hukuk danışmanınızla çalışmanızı öneririz.*
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve trafik kuralları değişebilir; sevkiyat öncesinde güncel durumu teyit edin.
Diğer yazılar
- Incoterms 2020 Nedir? EXW, FOB, DAP ve DDP Farkları
- Katar Nakliye Rehberi: Türkiye'den Doha'ya Tır ve Konteyner
- Kanada'ya Denizyolu Nakliye: FCL, LCL, Limanlar ve Gümrük Rehberi
- Hollanda ve Belçika'ya İhracat: Gümrük Belgeleri ve Süreç
- Nakliye Sigortası Nedir? CMR Sorumluluğu ile Emtia Sigortası Farkı
- Parsiyel mi Komple Tır mı? Hangi Durumda Hangisi Daha Ucuz?
- Frigorifik Taşımacılık Rehberi: Körfez'e Gıda İhracatında Soğuk Zincir
- T1 Transit Belgesi Nedir? NCTS ve Ortak Transit Rejimi Rehberi
