Genel Bakış
| Konu | İsviçre'de durum (Kasım 2026) |
|---|---|
| Menşe belgesi | EUR.1 veya fatura üzerinde menşe beyanı (A.TR geçmez) |
| Sanayi ürünü gümrük vergisi | 1 Ocak 2024'ten beri yok (fasıl 25–97, tarım istisnaları hariç) |
| İthalat KDV'si | %8,1 standart, %2,6 indirimli |
| Gümrük sistemi | e-dec'ten Passar'a geçiş sürüyor |
| Ağır vasıta vergisi | LSVA: ton × km × kategori tarifesi |
| Azami ağırlık | 40 ton |
| Transit | AB üzerinden T1 (ortak transit rejimi) |
İsviçre'ye ihracatta hangi menşe belgesi kullanılır?
İsviçre AB üyesi değil ve AB–Türkiye gümrük birliğinin dışında. Bu yüzden AB'ye ihracatta kullandığınız A.TR dolaşım belgesi İsviçre'de geçmez; ayrıntılı karşılaştırma için A.TR mi EUR.1 mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Tercihli menşe, 1992'den beri yürürlükte olan Türkiye–EFTA Serbest Ticaret Anlaşması'na dayanır. Modernize edilmiş anlaşma İsviçre için 1 Ekim 2021'de yürürlüğe girdi; menşe kuralları Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) Konvansiyonu üzerinden uygulanıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın PEM matrisine göre Türkiye–İsviçre arasında revize PEM kuralları ("R") geçerli. Revize kurallarda EUR-MED belgesi kaldırıldığı için pratikte iki seçeneğiniz kalır: EUR.1 dolaşım belgesi veya fatura üzerinde menşe beyanı. Menşe beyanı genel olarak 6.000 euroya kadar her ihracatçı tarafından, bu tutarın üzerinde ise yalnızca onaylanmış ihracatçı tarafından düzenlenebilir.
Sanayi ürünleri için gümrük vergisi ödenir mi?
İsviçre, 1 Ocak 2024'ten itibaren menşeden bağımsız olarak sanayi ürünlerindeki gümrük vergisini kaldırdı. Kapsam, gümrük tarifesinin 25–97. fasılları; bu fasıllarda tarım ürünü sayılan bazı 35 ve 38. fasıl ürünleri istisna.
Vergi kalksa da gümrükleme kalkmadı. Alıcınız yine ithalat beyannamesi verir ve KDV öder; tarım ve gıda ürünlerinde gümrük vergisi, kota ve ithalat izni konuları ayrıca devam eder.
Menşe belgesi bu yüzden sanayi ürünlerinde eskisi kadar kritik görünmeyebilir. Yine de alıcı malı başka bir STA ortağına yeniden ihraç edecekse ya da ürün tarım kapsamındaysa EUR.1 veya menşe beyanı istenebilir; sevkiyattan önce alıcıyla teyit edin.
Passar ve e-dec: İsviçre gümrük sistemi nasıl değişiyor?
İsviçre Federal Gümrük ve Sınır Güvenliği İdaresi (BAZG), DaziT programı kapsamında eski e-dec sistemini yeni Passar platformuyla değiştiriyor. Transit işlemleri Passar'da tamamen elektronik yürütülüyor; ithalat tarafında Passar 2.0 pilot aşamasında.
BAZG yol haritasına göre e-dec Import ile son ithalat beyanı 30 Eylül 2027'de yapılabilecek; e-dec Web'in yerini de aynı tarihe kadar "Declar" web uygulaması alacak. Bu geçiş İsviçreli alıcınızı ve gümrük müşavirini doğrudan ilgilendirir; sizden istenen fatura ve ambalaj listesi verilerinin eksiksiz olması önem kazanır.
Pratikte standart bir karayolu sevkiyatında şu belgeleri hazır tutmanız beklenir: ticari fatura, ambalaj listesi, CMR, fatura tutarına göre EUR.1 veya menşe beyanı ve transit beyannamesi. Tarım ve gıda ürünlerinde bunlara ek olarak İsviçre Federal Tarım Ofisi'nin genel ithalat izni ve kota bilgisi gerekebilir. Ambalaj ve kullanım kılavuzlarında Almanca, Fransızca ve İtalyanca bilgi bulunması da beklenen bir uygulama.
Türkiye tarafındaki çıkış işlemleri için ihracatta gümrükleme süreci yazımıza, Almanya ile karşılaştırma için Almanya'ya ihracat gümrük belgeleri rehberine bakabilirsiniz.
İsviçre KDV'si ve LSVA ağır vasıta vergisi nasıl hesaplanır?
İthalat KDV'si 1 Ocak 2024'ten beri %8,1; gıda, ilaç, kitap gibi ürünlerde %2,6. Matrah, mal bedeline İsviçre'deki varış yerine kadar oluşan taşıma masrafları eklenerek bulunur.
LSVA (Fransızca RPLP), 3,5 tonu aşan yük araçlarından alınan, azami toplam ağırlık × İsviçre'de katedilen km × emisyon kategorisi tarifesi şeklinde hesaplanan bir vergidir. Ücretler 1 Ocak 2025'te enflasyon nedeniyle %5 artırıldı; 2026'da Euro 6 için ton-km başına yaklaşık 2,39 Rappen, Euro 0–5 için 3,26 Rappen uygulanıyor.
Türk plakalı araçlar da LSVA öder. Avrupa genelinde geçerli bir EETS cihazınız yoksa, sefer girişten en fazla 5 gün önce NMTS web hizmetinden plaka, Euro sınıfı, toplam ağırlık ve mesafe girilerek beyan edilir; ödeme kredi kartı, akaryakıt kartı ya da insanlı sınır kapısında nakitle yapılır.
Tır İsviçre'ye hangi kurallarla girer?
Türkiye ve İsviçre, AB ile birlikte ortak transit rejimine dahil. Yük genellikle Türkiye'deki çıkış gümrüğünden açılan T1 beyannamesiyle AB topraklarını vergisiz geçer ve İsviçre'deki varış gümrüğünde kapatılır; bazı seferlerde TIR karnesi de kullanılabilir. Taşıma sözleşmesi için CMR belgesi zorunludur.
Kuzeyden gelen tırlar için en yoğun kapı Basel/Weil am Rhein otoyol gümrüğü; İtalya üzerinden gelenler çoğunlukla Chiasso'dan girer. İsviçre'de azami ağırlık 40 ton ve AB ile kara taşımacılığı anlaşması bu limiti koruyor.
Gece 22:00–05:00 ve pazar günleri 3,5 tonu aşan araçlara sürüş yasağı uygulanır. Saatler ve diğer ülkelerle karşılaştırma için Avrupa tır sürüş yasakları yazımıza, Avusturya üzerinden gelen rotalar için Avusturya tır yasakları: Tirol ve Brenner rehberine bakın.
İnter Lojistik'ten örnek: Makine parçası sevkiyatı
Aşağıdaki senaryo temsilî bir örnektir. Bursa'daki bir üretici, Zürih yakınındaki bir alıcıya Euro 6 komple tırla 18 ton makine parçası gönderiyor.
Belge setinde ticari fatura, ambalaj listesi, CMR ve fatura tutarına göre EUR.1 ya da menşe beyanı yer alıyor. Çıkış gümrüğünde T1 açılıyor, tır AB'yi geçip Basel'de İsviçre'ye giriyor; LSVA beyanı girişten önce NMTS'de yapılıyor ve alıcı %8,1 KDV'yi ödüyor.
Yolculuk planı pazar ve gece yasağına göre, Basel'e hafta içi gündüz varacak şekilde kuruluyor.
Yükünüz için teklif alın
İsviçre sevkiyatınızda belge seti, T1 transit ve LSVA planlamasını birlikte ele almak için İsviçre nakliye sayfamızı inceleyin; gümrük tarafında gümrükleme hizmetlerimizden destek alabilirsiniz. Yükünüzün detaylarını teklif formu ile iletin.
Kaynaklar
- BAZG – Aufhebung Industriezölle — erişim: 5 Kasım 2026
- BAZG – Zirkular: Modernisiertes FHA EFTA–Türkei — erişim: 5 Kasım 2026
- BAZG – Rules of origin of the revised PEM Convention — erişim: 5 Kasım 2026
- T.C. Ticaret Bakanlığı – PEM Türkiye Matrisi 2026 — erişim: 5 Kasım 2026
- T.C. Ticaret Bakanlığı – EFTA STA Bilgi Notu — erişim: 5 Kasım 2026
- T.C. Ticaret Bakanlığı – İsviçre Pazar Bilgileri 2026 — erişim: 5 Kasım 2026
- BAZG – Roadmap Passar 2 und 3 — erişim: 5 Kasım 2026
- BAZG – Gemeinsames Versandverfahren — erişim: 5 Kasım 2026
- BAZG – FAQ LSVA — erişim: 5 Kasım 2026
- BAZG – NMTS: Registrierung und Zahlung — erişim: 5 Kasım 2026
- KMU-Portal – Einfuhrsteuer — erişim: 5 Kasım 2026
- ASTRA – Sonntags- und Nachtfahrten — erişim: 5 Kasım 2026
- BAV – 40-Tonnen-Limite gilt weiterhin — erişim: 5 Kasım 2026
- BAZG – Gemeinschaftszollanlage Basel/Weil am Rhein Autobahn — erişim: 5 Kasım 2026
İlgili Sayfa ve Teklif
İlgili Hat ve Hizmet Sayfamız
Bu rehberdeki operasyonel standartlar ve anlık navlun teklifi için İsviçre Nakliye sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İsviçre Nakliye Detayları →İlgili İçerikler
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Sık sorulan sorular
İsviçre'ye ihracatta A.TR belgesi geçerli mi?
Hayır. İsviçre AB gümrük birliğinin parçası olmadığı için A.TR kullanılmaz. Tercihli menşe, Türkiye–EFTA Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında EUR.1 veya fatura üzerinde menşe beyanı ile kanıtlanır.
Sanayi ürünleri İsviçre'de gümrük vergisi öder mi?
1 Ocak 2024'ten beri tarife bölümleri 25–97'deki sanayi ürünlerinde İsviçre gümrük vergisi uygulamıyor. Tarım ürünleri ve bazı istisnalar vergiye tabi kalmaya devam ediyor; ithalat beyannamesi ve KDV yükümlülüğü ise sürüyor.
İsviçre ithalat KDV'si ne kadar?
Standart oran 1 Ocak 2024'ten beri %8,1, gıda ve ilaç gibi ürünlerde indirimli oran %2,6'dır. KDV matrahına İsviçre'deki varış yerine kadar olan taşıma masrafları da eklenir.
Türk plakalı tır İsviçre'de LSVA öder mi?
Evet. 3,5 tonu aşan yük araçları plaka ülkesinden bağımsız olarak LSVA öder. Cihazı olmayan yabancı araçlar seferi girişten önce NMTS üzerinden beyan edip ödeme yapabilir.
İsviçre'ye giden tır AB'den nasıl geçer?
Türkiye ve İsviçre ortak transit rejimine taraftır. Yük genellikle Türkiye'deki çıkış gümrüğünden açılan T1 transit beyannamesiyle AB'yi geçer ve İsviçre'deki varış gümrüğünde kapatılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve trafik kuralları değişebilir; sevkiyat öncesinde güncel durumu teyit edin.
Diğer yazılar
- ABD konteyner taşımacılığı: FCL, LCL ve ISF rehberi
- Almanya İhracat Gümrük Belgeleri: Tam Liste
- Avusturya Tır Yasakları: Tirol, Brenner ve Gece Kısıtlaması
- Güney Amerika denizyolu nakliye: Brezilya, Şili, Arjantin
- İskandinavya tır güzergâhı: feribot hatları ve süre
- İtalya nakliye fiyatları: parsiyel ve komple tır
- Konteyner Ölçüleri ve Tipleri: 20', 40', HC, Reefer
- Navlun Ek Ücretleri: THC, BAF, CAF ve Diğerleri
