Genel Bakış
| Konu | Cidde İslami Limanı | Dammam King Abdulaziz Limanı |
|---|---|---|
| Konum | Kızıldeniz, batı kıyısı | Basra Körfezi, doğu kıyısı |
| Türkiye'den deniz güzergâhı | Mersin/İskenderun → Süveyş → Kızıldeniz | Süveyş → Babülmendep → Umman Denizi → Hürmüz |
| Kasım 2026 riski | Kızıldeniz güvenliği, liman yoğunluğu | Hürmüz fiilen kapalı, servis sınırlı |
| Doğal hinterland | Cidde, Mekke, Medine, batı bölgesi | Dammam, Cübeyl, el-Hubar, Riyad |
| İç bağlantı | Karayoluyla Riyad üzerinden Dammam'a (~1.300 km) | Dammam–Riyad kuru limanı demiryolu (556 km) |
| Gümrük | ZATCA, FASAH platformu | ZATCA, FASAH platformu |
Cidde mi Dammam mı: hangi liman size uygun?
Normal koşullarda seçim alıcının konumuna göre yapılır. Batı bölgesindeki alıcılar için Cidde, doğu bölgesindeki sanayi kentleri ve Riyad için Dammam daha kısa bir kara bağlantısı sunar. Dammam limanı ayrıca 556 km'lik yük demiryoluyla Riyad kuru limanına bağlıdır.
Türkiye'den çıkışta iki limana giden yol Süveyş Kanalı'ndan geçer. Ardından Cidde'ye giden gemi Kızıldeniz'de kalırken Dammam'a giden gemi Arap Yarımadası'nı dolaşıp Hürmüz Boğazı'ndan Körfez'e girmek zorundadır. Kriz döneminde liman seçimini belirleyen asıl fark budur.
Konteyner tipi ve hacim kararını yük profilinize göre verin; ölçüler için konteyner ölçüleri ve tipleri, tam veya parsiyel konteyner seçimi için FCL mi LCL mi yazımıza bakabilirsiniz.
Kasım 2026 itibarıyla Hürmüz ve Kızıldeniz'de durum ne?
Körfez'deki çatışma 28 Şubat 2026'da başladı ve Hürmüz Boğazı ticari trafiğe fiilen kapandı. Straits.live'ın IMF PortWatch verisine dayanan 4 Kasım 2026 tarihli takibine göre boğaz kapanışın 248. gününde ve 25 Ekim'de yalnızca iki ticari geçiş kaydedildi. Lloyd's List Intelligence'ın 30 Eylül 2026 brifingi de büyük konteyner hatlarının bölgeden kaçınmaya devam ettiğini belirtiyor.
Kızıldeniz tarafında tablo daha karışık. Eylül 2026'da Maersk, Hapag-Lloyd, MSC, CMA CGM ve COSCO farklı ölçülerde Süveyş'e döndü. Ancak Husiler 20 Temmuz 2026'da Suudi limanları ve gemilerine yönelik abluka ilan etti, Eylül'de Babülmendep çevresinde toprak kazandı.
Cidde, Hürmüz'den etkilenmez; fakat Kızıldeniz riskinden ve yoğunluktan bağımsız değildir. Temmuz 2026 tarihli sektör raporları Cidde'de yüksek saha doluluğu ve uzun kamyon kuyrukları aktarıyordu. Dubai yönündeki alternatif rotaları Körfez krizinde Dubai'ye yük gönderimi yazımızda ele aldık.
Cidde'den Riyad ve Dammam'a kara köprüsü nasıl işliyor?
Kara köprüsünde konteyner Cidde'de (veya yakınındaki King Abdullah Limanı'nda) gemiden indirilir ve kamyonla yaklaşık 1.300 km'lik yolla Riyad üzerinden Dammam'a taşınır. MSC, Mayıs 2026'da Avrupa'dan bu modelle çalışan ve Dammam'dan Körfez limanlarına besleme gemisiyle devam eden bir servis başlattı.
Bu seçenek Hürmüz'ü tamamen devre dışı bırakır ama maliyet kalemleri artar. Boşaltma, elleçleme, iç navlun ve olası bekleme ücretleri deniz navlununa eklenir. Ek ücretlerin yapısını navlun ek ücretleri: THC, BAF, CAF yazımızda açıkladık.
Cidde–Riyad arasında demiryolu bağlantısı (Saudi Landbridge) henüz uzun vadeli bir projedir. Bugün için iç bacak pratikte karayoluyla yapılıyor. Batıdan doğrudan karayoluyla gelmek isteyenler için Suudi Arabistan'a karayolu nakliye yazımız güzergâh seçeneklerini anlatıyor.
Denizyolu ihracatında hangi belgeler ve sistemler gerekir?
Temel set ticari fatura, çeki listesi, konşimento ve menşe şahadetnamesidir. ABD Ticaret Bakanlığı'nın ülke rehberine göre menşe şahadetnamesi ihracatçı ülkenin ticaret odasınca onaylanmış asıl nüsha olmalıdır. Ürününüz bir SASO teknik düzenlemesi kapsamındaysa SABER üzerinden ürün sertifikası ve her sevkiyat için sevkiyat sertifikası gerekir; kapsam dışı ürünlerde de beyanla birlikte sevkiyat sertifikası alınır.
Suudi tarafında gümrük idaresi ZATCA'dır ve işlemler FASAH elektronik platformunda yürür. İthalatçı veya gümrük müşaviri gümrük beyanını gemi varmadan en az 48 saat önce FASAH'ta oluşturur. SABER sürecinin adımlarını karayolu yazımızda anlattığımız için burada tekrarlamıyoruz.
Etiket tarafında uyarılar ve güvenlik talimatları Arapça ya da Arapça-İngilizce olmalıdır. Ambalajlı gıda etiketleri Arapça olmalı veya Arapça çeviri taşımalıdır. Menşe ülke ibaresi ürün üzerinde kalıcı biçimde (baskı, kabartma, dikiş ya da sökülemeyen etiket) yer almalıdır.
Paletleme ve konteyner yükleme kuralları neler?
Suudi Limanlar İdaresi (Mawani), 1 Haziran 2025'ten itibaren konteyner yüklerinde palet kullanımını zorunlu kılmıştı. Ağır makine, büyük çelik rulolar, mermer ve granit gibi bazı yükler istisnaydı. Avustralya tarım bakanlığının 13 Mayıs 2026 tarihli duyurusuna göre Mawani'nin 13/2026 sayılı genelgesiyle bu uygulama ikinci bir duyuruya kadar ertelendi.
Kural ertelenmiş olsa da paletli yükleme Cidde'deki elleçlemeyi ve kara köprüsündeki aktarmaları hızlandırır. Konteyner üzerinde brüt ağırlık, alıcı adı ve imalat ülkesi işaretlerini eksiksiz bulundurun.
İnter Lojistik'ten örnek: Riyad'a makine yedek parçası
Bu bölüm temsilî bir örnektir. İstanbul'daki bir üretici, Riyad'daki alıcısına SABER kapsamındaki makine yedek parçalarından oluşan bir 40' HC konteyner göndermek istiyor. Alıcı normalde Dammam üzerinden teslim almayı tercih ediyor.
Hürmüz kapalı olduğu için planlama Mersin çıkışlı, Süveyş üzerinden Cidde'ye bir servise ve Cidde'den Riyad'a karayoluna göre yapılır. SABER sevkiyat sertifikası ve oda onaylı menşe şahadetnamesi yükleme öncesi tamamlanır, alıcının müşaviri FASAH beyanını varıştan önce açar. Fiyat, deniz navlunu ile iç bacak ve olası bekleme ücretleri ayrı kalemler halinde karşılaştırılarak verilir.
Yükünüz için teklif alın
Cidde veya Dammam, doğrudan servis veya kara köprüsü: hangi seçeneğin yükünüze uyduğunu birlikte karşılaştıralım. Suudi Arabistan nakliye ve denizyolu taşımacılığı sayfalarımızı inceleyebilir, yük bilgilerinizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.
Kaynaklar
- Strait of Hormuz Closed — straits.live (IMF PortWatch verisi) — erişim: 5 Kasım 2026
- Strait of Hormuz Brief: 30 September 2026 — Lloyd's List Intelligence — erişim: 5 Kasım 2026
- Container Shipping Returns to Suez Despite Rising Red Sea Risks — gCaptain — erişim: 5 Kasım 2026
- Houthi gains deepen risk as carriers restore Red Sea services — FreightWaves — erişim: 5 Kasım 2026
- Red Sea crisis — Wikipedia — erişim: 5 Kasım 2026
- MSC bypasses Hormuz with Saudi landbridge and trucking — Trans.info — erişim: 5 Kasım 2026
- Jeddah Congestion 2026: Forwarder's Land-Bridge Playbook — GetTransport — erişim: 5 Kasım 2026
- King Abdulaziz Port — Wikipedia — erişim: 5 Kasım 2026
- Saudi Arabia Import Requirements and Documentation — trade.gov — erişim: 5 Kasım 2026
- Saudi Arabia Labeling/Marking Requirements — trade.gov — erişim: 5 Kasım 2026
- Fasah Platform — Saudipedia — erişim: 5 Kasım 2026
- Saudi Arabia SASO Certificate of Conformity — SGS — erişim: 5 Kasım 2026
- Pallets now mandatory for loading imported goods — Hapag-Lloyd — erişim: 5 Kasım 2026
- Saudi Arabia: palletisation requirements indefinitely postponed — Food & Fibre Trade Alliance (DAFF MAA 2026-02) — erişim: 5 Kasım 2026
İlgili Sayfa ve Teklif
İlgili Hat ve Hizmet Sayfamız
Bu rehberdeki operasyonel standartlar ve anlık navlun teklifi için Suudi Arabistan Nakliye sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Suudi Arabistan Nakliye Detayları →İlgili İçerikler
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Sık sorulan sorular
Suudi Arabistan'a konteyner gönderirken Cidde mi Dammam mı seçilmeli?
Alıcınız batıda (Cidde, Mekke, Medine) ise Cidde doğal tercihtir. Doğu bölgesi ve Riyad için Dammam normalde daha yakındır; ancak Kasım 2026 itibarıyla Hürmüz Boğazı fiilen kapalı olduğundan pek çok yük Cidde'ye çıkıp karayoluyla doğuya taşınıyor.
Hürmüz krizi Dammam limanını nasıl etkiliyor?
Dammam, Körfez'in içinde ve Hürmüz'ün gerisinde kalır. Lloyd's List Intelligence'ın 30 Eylül 2026 brifingine göre büyük konteyner hatları bölgeden kaçınmaya devam ediyor; bu nedenle Dammam'a doğrudan denizyolu servisi sınırlı ve belirsiz.
Cidde'ye giden yükler Kızıldeniz riskinden etkilenir mi?
Evet, dolaylı olarak. Eylül 2026'da büyük hatlar Süveyş'e kısmen döndü; ancak Husiler Temmuz 2026'da Suudi limanları ve gemilerine yönelik abluka ilan etti ve Babülmendep çevresinde ilerledi. Rezervasyon öncesi hattın güncel güzergâhını sorun.
Suudi Arabistan'a denizyolu ihracatında hangi belgeler gerekir?
Ticari fatura, çeki listesi, konşimento, oda onaylı menşe şahadetnamesi ve ürününüz kapsamdaysa SABER sertifikalarıdır. Alıcı veya gümrük müşaviri, gümrük beyanını FASAH platformunda gemi varmadan en az 48 saat önce yapar.
Konteyner yüklerinde palet zorunlu mu?
Suudi Limanlar İdaresi (Mawani) 2025'te paletleme zorunluluğu getirmişti; Avustralya tarım bakanlığının aktardığına göre Mawani'nin 13/2026 sayılı genelgesiyle uygulama Mayıs 2026'da ikinci bir duyuruya kadar ertelendi. Yüklemeden önce alıcınızla güncel durumu teyit edin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve trafik kuralları değişebilir; sevkiyat öncesinde güncel durumu teyit edin.
Diğer yazılar
- ABD konteyner taşımacılığı: FCL, LCL ve ISF rehberi
- Almanya İhracat Gümrük Belgeleri: Tam Liste
- Avusturya Tır Yasakları: Tirol, Brenner ve Gece Kısıtlaması
- Güney Amerika denizyolu nakliye: Brezilya, Şili, Arjantin
- İskandinavya tır güzergâhı: feribot hatları ve süre
- İsviçre'ye İhracat: Gümrük Belgeleri, EUR.1 ve LSVA
- İtalya nakliye fiyatları: parsiyel ve komple tır
- Konteyner Ölçüleri ve Tipleri: 20', 40', HC, Reefer